در ۸۰ كيلومتري شرق جلفا پس از گذر از پايانه مرزي نوردوز و روستاي دوزال به روستاي تاريخي كردشت مي رسيم كه يكي از زيبا ترين مجموعه هاي معماري ايران را در خود جاي داده است.
حمام تاريخي كردشت به عنوان يادگاري از دوران حضور عباس ميرزا نايبالسلطنه در آذربايجان، يكي از زيباترين حمامهاي منطقه است كه با معماري اصيل سنتي در روستاي كردشت احداث شده است.
بر اساس متون تاريخي اين مجموعه در دوره قاجار و در زمان نايب السلطنه عباس ميرزا و جنگ هاي سي ساله ايران و روس ساخته شده است.
اين مجموعه شامل هشت بناي تاريخي از جمله حمام بزرگ، عمارت، حمام كوچك، مسجد غريب، ديوانخانه، يخچال، قلعه كردشت و ساخلو پادگان نظامي بوده و قديمي ترين آنها مسجد غريب مربوط به دوره زنديه است.
حمام بزرگ كردشت از نظر معماري تمام عناصر معماري حمام هاي تاريخي ايراني را دارد و شامل هشتي ورودي، سربينه، ميان در، گرمخانه، خزينه، شاه نشين و تون حمام است.
حمام داراي دو ورودي جداگانه است كه ورودي جنوبي متعلق به عموم و ورودي شمالي مختص شخص شاه عباس ميرزا بوده و به وسيله تونلي تونل عباس ميرزا مستقيما به عمارت و اتاق شخصي وي متصل مي شد.
آهك بري هاي بسيار با شكوهي با نقوش اسليمي به همراه ستون هاي سنگي مقرنس كاري شده و كفش كن هاي سنگي حجاري شده فضاهاي داخلي حمام را زينت داده است.
اين حمام با يك هشتي به ابعاد ۵/۳ در ۵/۳ و ارتفاع ۳/۴ متر بين باغ بزرگي ساخته شده كه يكي از اضلاع هشتي به در ورودي و ديگري راه ورود به رختكن يا سربينه است.
سربينه حمام نيز هشت ضلعي است و گنبد بزرگ آن كه مزين به آهك بري هاي زيباست بر روي جرزها و هشت ستون سنگي هشت بر استوار شدهاند.
همه ستونهاي اين حمام زيبا داراي سرستونهاي سنگي مقرنس هستند كه به وسيله ملات سرب مذاب به ستونها وصل شدهاند.
گرمخانه تعبيه شده در اين حمام فضايي است كه از چهار ستون سنگي هشت بر و دو حوض بزرگ مستطيل شكل و اتاقي با گنبد قيراندود تشكيل شده است.
نور داخل سربينه و گرمخانه به وسيله روزني كه نوك گنبد قرار دارد، تأمين ميشود و گويا بر روي آن روزنهها سنگهاي مرمر نازك و ظريفي نصب بوده است كه نور آفتاب با نفوذ از آن داخل حمام را به صورت يكنواخت روشن ميكرده است.
حمام كردشت بخشهاي ديگري نيز دارد كه بسيار ديدني و قابل مطالعه است.
اين بناي ارزشمند تاريخي كه در سال ۶۲ با شماره ۱۶۵۵ در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده طي سال هاي اخير توسط سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مورد مرمت و بازسازي اساسي قرار گرفته كه توانسته به همراه طبيعت زيباي سواحل ارس به عنوان بسته گردشگري مذهبي و طبيعي مورد توجه گردشگران داخلي و خارجي قرار گيرد.
فاصله روستاي كردشت تا ورزقان ۶۶كيلومتر، تا اهر ۱۲۶كيلومتر و تا جلفا ۸۰ كيلومتر است.
اين روستا در دره بسيار حاصلخيز و زيبايي در ساحل جنوبي ارس واقع است و رودخانه مرزي ارس در دره بسيار عميق شمال آن با شدت تمام از غرب به شرق منطقه جريان دارد.
منطقه ارس همچون ساير نقاط آذربايجان شرقي با بهرهمندي از طبيعت بكر و زيباي سواحل رود ارس و جنگلهاي ارسباران، آثار تاريخي بسياري را در خود جا داده است.
وجود رود ارس به عنوان منبع آب و سواحل حاصلخيزش و نيز آب و هواي معتدل در فضاي كوهستاني موجب ايجاد بناها و آثار زيباي تاريخي و مذهبي بسيار در منطقه شده است.
از ديگر آثاري كه در سواحل رود ارس و در مرز ايران و جمهوري آذربايجان و ارمنستان قرار دارد، ميتوان به كاروانسراي شاهعباسي، كليساي سنت استپانوس، كليساي چوپان، امامزاده شعيب(ع) (برج دوزال)، امامزاده سيد محمدآقا(ع)نوجه مهر، روستاي اشتبين( ماسوله آذربايجان) و قلعه كردشت اشاره كرد.
۷۲۲۲/۵۸۷/۲۴۵
