به گزارش روز شنبه ايرنا ، انتظارات مثبت و يا منفي از بازار سرمايه در بسياري از مواقع اين بازار را به جهت هاي متفاوتي سوق داده و گاهي نيز سرمايه گذاران را با سود و يا ضرر مواجه مي كند. تجربه نشان داده است كه سرمايه گذاراني كه سوار بر امواج رواني بازار شده و بدون تحليل منطقي اقدام به خريد و فروش مي كنند دير يا زود با مشكلاتي مواجه مي شوند.
هر چند روند بازار سرمايه طي ماه هاي گذشته عمدتا مثبت بوده اما اين روند از هفته گذشته و پس از اعلام نتايج انتخابات رياست جمهوري شدت گرفت و شاخص حركت صعودي خود را با شتاب بيشتري پي گرفت. هرچند كه برنامه هاي دولت يازدهم در حوزه مسايل اقتصادي به تفصيل بيان نشده است اما برخي از اظهارنظر ها و پيش بيني هاي ارائه شده در بازار سرمايه مي تواند علاوه بر ضرر و زيان بر سرمايه گذاران، جو رواني بازار را ملتهب كند.
بطوركلي شاخص كل بيانگر روند حركت بازار و جهت گيري آن است. در مورد شاخصهاي اقتصادي چون شاخص بورس قبل از آنكه عدد شاخص مهم باشد، روند تغييرات و نحوه حركت شاخص است كه تعيين كننده مي باشد. به عبارت ديگر مي توان گفت اين شاخص است كه با عبور از برخي اعداد و ارقام يا بازگشت به يك محدوده خاص و نوسان در آن محدوده، معياري براي پيش بيني و حركت ساير فعالان بازار ايجاد مي كند. نقطه مقابل اين ديدگاه آن است كه با تعيين مقدار براي شاخص سعي مي كند بازار را به سمت و سوي مورد نظر خود سوق دهد.
در هفته گذشته و پس از رشد شاخص كل بورس در روزهاي متوالي كه تحت تاثير جو سياسي پس از انتخابات ارزيابي مي شود، برخي كارشناسان و رسانه ها با مطرح كردن اهدافي چون ۶۰ هزار واحد و ۷۰ هزار واحد تلاش كردند اين نكته را به بازار القا كنند كه بورس تهران تا رسيدن به اين ارقام هيچ مانعي را در پيش رو ندارد. اين در حالي است كه همين رسانه ها و كارشناسان تا قبل از برگزاري انتخابات رياست جمهوري با انواع و اقسام دلايل معتقد بودند شاخص ۴۰ هزار واحدي بورس تهران حباب دارد و حتي برخي منتقدان دولت از رشد شاخص بورس بعنوان رشد دلاري ياد مي كردند. اما اكنون همان افراد يك شبه به اين نتيجه رسيده اند كه شاخص كل بورس حتي با كاهش دلار بايد تا ۷۰ هزار واحد رشد كند.
نكته ديگر آنكه بودجه بسياري از شركتهاي صادراتي براساس نرخ دلار متناسب با نرخ اتاق مبادلات ارزي بسته شده و با نرخ دلار در بازار آزاد فاصله اي تقريبا ۱۰۰۰ توماني دارد. حتي با فرض خوش بيني به تحقق وعده هاي دولت جديد و كاهش نرخ ارز در بازار و يا اتاق مبادلات ارزي قاعدتا بايد سود شركتهاي صادراتي همچون پتروشيمي ها و معدني ها و شركتهاي گروه فلزات اساسي كه شركتهاي بزرگ و تاثير گذار بازار به شمار مي روند كاهش يابد. بنابراين بازار بايد شاهد كاهش قيمت سهام اين گروه و در نتيجه كاهش شاخص كل به دليل تاثيرپذيري بيشتر شاخص كل از روند قيمتي شركتهاي بزرگ بازار باشد.
از طرف ديگر كاهش نرخ دلار مي تواند براي شركتهاي وابسته به واردات مواد اوليه و لوازم و قطعات از خارج از كشور مزيت ايجاد كند. لكن بايد توجه داشت كه هزينه توليد تنها شامل مواد اوليه و قطعات نيست و فاكتورهاي فراواني را شامل مي شود. بنابراين در ارزيابي مسير حركتي اين شركتها نيز نبايد فقط به نرخ دلار و افزايش يا كاهش آن توجه كرد.
در نتيجه اين سوال مطرح مي شود كه با كاهش قيمت سهام شركتهاي بزرگ و موثر بر شاخص كل، چگونه رسيدن به ارقام ۶۰ هزار واحد يا ۷۰ هزار واحد پيش بيني مي شود؟ برخي اظهارنظرهاي ديگر مويد اين نكته است كه در حال حاضر تغيير محسوسي در سود شركتها رخ نداده است و حتي با كاهش نرخ دلار بايد شاهد كاهش سودآوري شركتهاي مطرح بازار در سال آينده باشيم اما در مقابل p/e بازار به دليل خوش بيني سهامداران و فعالان بازار بايد افزايش يابد. در مقابل اين نظريه نيز اين سوال مطرح مي شود كه خوش بيني به آينده چگونه با كاهش سود شركتها قابل جمع است؟ فاكتور اصلي خوش بيني سهامداران به آينده معمولا با افزايش سود شركتها همراه است نه كاهش سود.
حتي درصورت قبول اين نظريه و پذيرش افزايش p/e بازار هم اين سوال مطرح مي شود كه چه ميزان افزايش p/e با توجه به خوش بيني فعالان براي بازار مي توان تصور كرد. آيا اين ميزان افزايش p/e منجر به رشد شاخص كل تا ۷۰ هزار واحد مي شود؟
نكته ديگري كه اين روزها به آن اشاره مي شود، ورود نقدينگي جديد به بازار است. بازار سرمايه همواره از ورود نقدينگي استقبال كرده است اما مهمتر از ورود نقدينگي به بازار، ماندگاري آن در بازار است. چرا كه در سالهاي پاياني دولت اصلاحات نيز هجوم نقدينگي به بازار و رشد p/e بازار تا مرتبه ۲۰ و بالاتر به تشكيل حباب در بازار منجر شد و بسياري از سرمايه گذاران با زيان مواجه كرد.
بررسي اظهارات اين روزهاي فعالان و كارشناسان از يك طرف و مشاهده رفتار بازار در روزهاي گذشته از طرف ديگر حكايت از آن دارد كه بازار هرچند در ظاهر از نتيجه انتخابات ناراضي نيست اما در عمل رفتار دوگانه اي را از خود نشان مي دهد. اين دوگانگي در نظرات كارشناسان نيز مشاهده مي شود. به همين دليل نظرات برخي كارشناسان را نيز جويا شديم.
شاهين شايان آراني در خصوص وضعيت بازار سرمايه و پيش بيني فتح قله ۷۰ هزار واحدي در آينده نزديك توسط برخي از كارشناسان گفت : بيان اين ديدگاه ها در وضعيت كنوني خطر ناك بوده و ممكن است به ضرر بسياري از سرمايه گذاران اين بازار تمام شود.
وي با بيان آنكه ، در هيچ كشوري مسوولان داراي مجوز در قالب قوانين به بازيگران بازار مشاوره نمي دهند، اظهارداشت : اگر بازار قابل پيش بيني بود كه تمامي سرمايه گذاران يك شبه ميلياردر مي شدند.
شايان آراني تصريح كرد: هر چند روند بازار سرمايه مثبت پيش بيني مي شود اما نبايد عددي را براي آن در نظر گرفت.
اين كارشناس بازار سرمايه گفت: اين اظهار نظر ها منجر به ايجاد هيجان كاذب در بازار مي شود و نه تنها از نظر حرفه اي اشتباه است بلكه از لحاظ استانداردهاي سرمايه گذاري حرفه اي نيز نادرست است.
وي ادامه داد: شيب بازار سرمايه هم اكنون مثبت است اما اين روند بستگي به اقدامات كابينه دولت آينده و برنامه هاي آن دارد.
اين كارشناس بازار سرمايه در خصوص تاثير نرخ دلار بر بازار سرمايه نيز گفت : در حال حاضر دلار عامل رشد شاخص بورس نيست و برخي از شركت ها از آن تاثير منفي و برخي ديگر مثبت مي گيرند.
وي با بيان آنكه، ورود نقدينگي به بازار سرمايه منجر به رشد آن شد، اظهارداشت: هم اكنون وعده هاي رييس جمهور منتخب دور نماي خوبي را در بخش هاي مختلف ايجاد كرده است و همين امر سبب شده تا بدون اينكه واقعيت بازار و سوددهي شركت ها تغيير كند روند آن مثبت شود و ادامه اين مسير براي بازار خطرناك است.
وي گفت: در اين شرايط مسوولان بازار بايد مراقب باشند كه پديده رواني بر بازار سايه نيفكند و قيمت ها به مرور و بر اساس برنامه هاي اجرايي دولت آينده تغيير كند. به گفته وي ، شاخص بورس هنوز حبابي نشده اما اگر اين روند ادامه يابد حبابي خواهد شد و به همين دليل مسوولان بايد وارد عمل شوند.
حامد ستاك يكي ديگر از كارشناس بازار سرمايه نيز در گفت وگو با خبرنگار ايرنا، با بيان آنكه ، تغيير روند قيمت ها در بورس با ساير دارايي ها متفاوت است و همواره روند آن نوساني است، اظهار داشت : كليت بازار سرمايه از سال گذشته رو به رشد بوده و اين واقعيت صرفنظر از نتيجه انتخابات انكار ناپذير است.
وي در پاسخ به اين پرسش كه برخي كارشناسان بازار پيش بيني مي كنند شاخص به زودي به كانال ۷۰ هزار واحد مي رسد، گفت: اين كه شاخص در شرايط فعلي به اين رقم دست يابد منطقي نيست و سرمايه گذاران بايد از رفتار هاي هيجاني پرهيز كنند.
ستاك با بيان آنكه هنوز قيمت سهام در كشور از ارزان ترين دارايي ها است، تصريح كرد: هر چند اين امكان وجود دارد كه قيمت خودرو در يك روز ۴۰ درصد نوسان داشته باشد اما چنين نوساني با توجه به ساز وكاري كه در بازار سهام و برنامه ريزي ها براي پايين نگه داشتن ميزان ريسك بازار وجود دارد ،امكان پذير نيست.
وي گفت: در سالهاي اخير دارايي ها در تمام بازار ها با رشد قيمت ها همراه بوده است اما بازار سرمايه با تاخير اين روند را آغاز كرده است.
وي افزود: هر گاه اخباري در خصوص كاهش نرخ دلار و يا افزايش قيمت آن در بازار منتشر مي شود به سرعت بازار عكس العمل نشان داده و قيمت ها بر اساس آن تغيير مي كند.
اين كارشناس بازار سرمايه ، نسبت قيمت به عايدي را از مهمترين شاخص ها در بازار سرمايه دانست و افزود: اين نسبت از دو طريق افزايش قيمت محصولات و رشد حجم آن تغيير مي كند و در سال گذشته نيز به دليل افزايش قيمت دلار نرخ محصولات رشد كرد و رقابت پذيري محصولات داخلي افزايش فراواني يافت.
وي ادامه داد: مصرف كنندگان با گراني دلار به كالاهاي داخلي روي آوردند و اين حالت براي بازار روندي برد- برد را رقم زد كه در صورت كاهش نرخ دلار و بازگشت به حالت سالهاي قبل رشد اين نسبت نيز داراي توجيه چنداني نمي باشد.
همچنين فردين آقا بزرگي نيز در خصوص وضعيت بازار سرمايه گفت : چشم انداز روند شاخص با توجه به ايجاد بسترهاي ورود نقدينگي مطلوب شده است.
وي با اشاره به پيش بيني برخي از كارشناسان براي دست يابي شاخص به قله ۷۰ هزار واحدي در آينده نزديك ، اظهار داشت: اين مساله قابل پيش بيني نيست و نبايد با پيش بيني زمان دستيابي به اين اعداد بازار را هيجاني كرد.
آقا بزرگي در پاسخ به اين پرسش كه برخي معتقدند افزايش قيمت سهام در گذشته به دليل ارتقا نرخ دلار بيان مي شد اما هم اكنون كه بر اساس وعده ها پيش بيني مي شود نرخ دلار كاهش يابد چرا در اين صورت بازهم پيش بيني رشد در بازار سرمايه مي شود، گفت: بخشي از رشد قيمت سهام در دولت دهم مربوط به افزايش قيمت دلار بوده است.
وي ادامه داد: با توجه به بستر ها و چشم اندازي كه در بازارسرمايه وجود دارد كاهش نرخ ارز سهم كمتري در قيمت ها خواهد داشت.
وي با بيان آنكه ، با كاهش نرخ دلار بازدهي پتروشيمي ها و پالايشگاه ها منفي شده است، گفت: بازار با اين وجود به روند كلي خود به دليل پيش بيني از فضا و وضعيت اقتصادي رشد كرده و افق روشني را متصور است.
اقتصام(۵)** ۹۱۴۱**۲۰۷۴