به گزارش خبرنگار ايرنا، اين سمينار يكروزه روز شنبه در انستيتو ادبيات ماكسيم گوركي با حضور دهها نفر از كارشناسان و علاقمندان به ادبيات ايران و روسيه و علي اصغر محمدخاني رييس موسسه فرهنگي شهر كتاب و خانم نسرين فقيه عضو هيأت علمي دانشگاه الزهرا دو مهمان ايراني برگزار شد.
بوريس تاراسوف رييس انستيتو ادبيات ماكسيم گوركي در ابتداي سمينار ادبي ضمن خيرمقدم به مهمانان ايراني با بيان اين كه اين نشست ادبي با توجه به عدم شناخت كافي ما از يكديگر اهميت فراوان دارد، اظهار داشت: چنين رويدادهايي مي تواند همكاريهاي جامعه ادبي روسيه و ايران را گسترش دهد.
وي افزود: در وضعيت كنوني جهان كه ايدئولوژي بر فرهنگ برتري يافته است، همكاريهاي فرهنگي نقش مهمي در توسعه همكاريهاي كشورها دارد.
تاراسوف با بيان اين كه موضوع سمينار از اهميت بالايي برخوردار است، گفت: زنان در ادبيات روسيه و ايران نقش بسيار مهمي ايفا كرده اند و اين نقش در عصر معاصر در يكصد سال اخير پررنگ تر شده است.
وي اضافه كرد: در حال حاضر در محافل ادبي توجه زيادي به نويسندگان بزرگي همچون تولستوي و گوركي مي شود ولي شاهد افزايش توجه ها به نويسندگان زني همچون آنا احمتوا نيز هستيم.
رييس انستيتو ادبيات ماكسيم گوركي گفت: در ايران هم توجه به زنان شاعر و نويسنده و آثار ادبي آنها افزايش يافته است و در مجموع، جايگاه زنان در جمهوري اسلامي ايران و نقش آنها پررنگ و فعال شده است.
خانم تاتيانا نيكولسكايا معاون انستيتو ادبيات ماكسيم گوركي هم در ادامه سمينار ابراز اميدواري كرد كه اين رويداد براي همكاريهاي فرهنگي ايران و روسيه سودمند باشد.
وي با بيان اين كه روسيه كشوري با تركيب جمعيتي زنان بيش از مردان است، اظهار داشت: زنان در روسيه نقش پررنگي را ايفا مي كنند و در ادبيات معاصر هم اين نقش آفريني و حضور فعال زنان به چشم مي خورد.
ابوذر ابراهيمي رايزن فرهنگي سفارت ايران در روسيه هم گفت: اگر بخواهيم ادبيات را به آينه تشبيه كنيم و بخواهيم ملت ها را در آن ببينيم ،آينه ايران بسيار شفاف است.
وي افزود: در آينه ادبيات ايراني مي توانيم از سالهاي بسيار دور، فرهنگ و خلقيات ملت ايران و باورهاي آن را ببينيم.
وي اضافه كرد: مثلا در ديوان هاي بوستان و گلستان سعدي مي توانيم بسياري از حكمت هاي ادبيات فارسي را درك كنيم و در ديوان شعر حافظ هم ريشه هاي عرفاني و اهداف عالي بشري را ببينيم.
ابراهيمي با بيان اين كه زن بخش عمده اي از جامعه انساني مي باشد، اظهار داشت:زنان هم در جايگاه همسر و هم مادر و در جايگاه يك انسان نقش هاي زيادي را در ادبيات ايفا كرده اند.
وي افزود: هر ملتي سعي كرده است با توجه به ادبيات خود ديدگاههايش را در باره زن بيان كند و نشست امروز براي بررسي نقش زن در روسيه و ايران برگزار مي شود.
علي اصغر محمدخاني رييس موسسه فرهنگي شهر كتاب هم سخنان خود را با اشاره به برگزاري موفق همايش هاي سعدي و پوشكين در ايران و روسيه آغاز كرد و گفت: در اين نشست ها علاقمندان و دانشجويان دو كشور توانستند با ميراث اين دو شاعر آشنا شوند.
وي افزود: نشست امروز مقارن با سالروز تولد آنا احمتوا شاعره روس است و در اينجا مي خواهم به علاقه مردم ايران به آثار اين شاعر بزرگوار اشاره كنم كه وي را بهترين شاعر روسيه در قرن بيستم مي دانند.
رييس موسسه فرهنگي شهر كتاب گفت: از ميان شاعران قرن بيستم روسيه هيچ يك مانند احمتوا اينطور مظلوميت ملت روسيه را بيان نكرده است.
محمدخاني سپس به ترجمه آثار احمتوا در ايران ازجمله مرثيه هاي شمال و خانه سفيد برفي اشاره كرد.
وي در ادامه سخنان خود به مقايسه آنا اخمتوا با فروغ فرخزاد پرداخت و افزود: اين دو شاعره با هم تشابه هايي دارند كه از آن جمله در يك دهه از دنيا رفتند و در اشعار آنها شباهت هاي زيادي ديده مي شود.
محمدخاني گفت: اشعار اين دو شاعره ، دنياي زن را بدون پرده و صريح تصوير مي كشد و درهاي جهان ناشناخته اي را براي انسان مي گشايد. با نگاهي به اشعار اين دو شاعره مي بينيم رنج و اندوه و سرگشتگي و شوق در انها پيداست.
رييس موسسه فرهنگي شهر كتاب در بخش ديگري از سخنان خود به موفقيت هاي زنان در ايران پس از پيروزي انقلاب اسلامي اشاره كرد و افزود : نقش زنان در ادبيات بسيار پررنگ شده است.
وي با ارائه آماري اعلام كرد: در دهه نخست پس از انقلاب اسلامي ۲۰ درصد آثار شعري در ايران به زنان تعلق داشت كه در دهه دوم ۴۰ درصد و دهه گذشته هم به ۵۳ درصد رسيد.
محمدخاني گفت: منتقدان ادبي بر اين باورند كه زنان در دهه آينده بخش عمده ادبيات ايران را به خود اختصاص خواهند داد و مردان در اقليت خواهند بود.
خانم لودميلا آودييوا شاعره روس سخنران بعدي سمينار بود و سخنان خود را با شناخت مردم روسيه از سعدي و حافظ و خيام شروع كرد و گفت: متاسفانه در روسيه چنين شناختي خوبي كه از ادبيات كلاسيك ايران وجود دارد، در ادبيات معاصر نمي بينيم.
وي كه سالهاي آغاز انقلاب اسلامي را در ايران بسر برده است، با بيان اين كه ادبيات زنان پس از انقلاب ايران رشد فراواني را تجربه كرده است، اظهار داشت : زني كه حافظ ترسيم مي كند در سه دهه اخير بسيار فعال شده است و علاوه بر ايفاي نقش مادر و همسر، در راهپيمايي ها شركت كرده و فرزندان خود را براي دفاع از كشور راهي جبهه هاي جنگ كرد.
شاعره روس سخنانش را با قرائت ترجمه اي از اشعار فروغ فرخزاد شاعر ايراني به پايان رساند.
نسرين فقيه عضو هيأت علمي دانشگاه الزهرا هم در ادامه اين سمينار گفت : بعضي از هنرمندان چه زن يا مرد اعتقادي به اهميت جنسيت هنرمند ندارند.
وي افزود: ازجمله اين قشر مي توان به فروغ فرخزاد اشاره كرد كه معتقد بود هنرمند از هر جنسي كه باشد بايد جنبه هاي مثبت خود را طوري پرورش دهد تا آن را براي ديگران خوب جلوه دهد.
وي اضافه كرد: اگر به تاريخ ادبيات يكصد سال ملت ها نگاهي بيندازيم از نظر جنسيت نكات جالبي مي يابيم ازجمله اين كه شمار شاعران بسيار كم بود و در اين ميان زنان حضور بسيار كم رنگي داشتند.
خانم فقيه گفت: حكومت هاي سلطنتي در ايران و كشورهاي همجوار در گذشته جوامعي را ايجاد مي كردند كه پلكان ترقي فقط براي عده اي خاص مهيا بود و شاعران هم از اين قاعده مستثني نبودند اما اين وضعيت در ايران پس از پيروزي انقلاب اسلامي تغيير كرد.
وي افزود: قانونمندي و روندهاي ديگر باعث تقويت نقش زنان در جامعه ايران شد و در عرصه ادبيات هم شاهد حضور پررنگ و پر تعداد زنان هستيم.
وي سپس به مقايسه اشعار گذشته و حال در ايران پرداخته و افزود: بسياري از داستانها و اشعار در گذشته تمثيلي و نمادين بود و زنان همانند مردان از بيان موضوعات خصوصي خودداري مي كردند.
خانم فقيه گفت: در ادبيات معاصر شاهد تغيير اين وضعيت در اشعار بوديم و خانم آخمتوا و فروغ فرخزاد بسياري از اشعار خود را در وصف شرح حال و زندگي سرودند.
مهدي محبتي استاد مدعو در رشته ادبيات فارسي در دانشگاه دولتي مسكو هم در سخناني گفت: هنرمندان و شاعران نفس جامعه هستند و اگر نباشند جامعه آرام آرام مي ميرد.
وي با طرح اين سوال كه دليل افزايش حضور زنان در ادبيات ايران چيست، اظهار داشت: ممكن است اين پديده همان طور كه فوايدي دارد مضراتي هم در جامعه پي داشته باشد.
دكتر محبتي با استناد به استاد مولانا گفت: روح و جان و عقل جنس نمي شناسد.
وي سپس به تشريح شرايط اشعار و نيز بستر اجتماعي كه در آن ممكن است روحيه شعر آفريني تقويت شود، پرداخت.
در پايان اين سمينار چند نفر از دانش آموختگان و دانشجويان دختر انستيتو ادبيات ماكسيم گوركي سروده هاي خود را قرائت كردند.
اروپام/۲۲۴۲**۵۱۸ ** ۱۰۶۴
