صحبت از تولد «كيخسرو پورناظري» سرپرست گروه شمس و پدر سياوش و تهمورث است كه با آهنگسازي و تنبورنوازي بي بديلش تصنيف هايي را جاودانه ساخت و با تربيت فرزندانش در اين راه ، شكوه بيش از پيش موسيقي كه امضا پورناظري را دارد بيشتر ساخت.
پورناظري در سال ۱۳۲۳ در كرمانشاه متولد شد. پدرش، پرويز پورناظري، معروف به حاجي خان از شاگردان كلنل علينقي وزيري، درويش خان و مادرش، پورانداخت سرحددار، موسس نخستين دبيرستان ملي دختران و اولين زن ديپلمه در كرمانشاه بود.
كيخسرو از كودكي موسيقي را با ساز تار شروع كرد و نزد پدر كتابهاي هنرستان موسيقي، آثار وزيري و رديف موسيقي سنتي ايران را فرا گرفت. شعر و ادبيات كهن فارسي را از مادر آموخت و محضر بزرگاني چون كيوان سميعي و بهزاد كرمانشاهي را درك كرد.
وي در رشته مهندسي راه و ساختمان به تحصيل پرداخت و در سال سوم آن را رها كرد، چرا كه آن را با حال و هواي خود هماهنگ نديد. پس از آن وارد رشته موسيقي در دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران شد. وي بعدها با حضور در محضر استاد دادبه، به مدت ۱۲ سال تاريخ و فرهنگ ايران باستان را نزدش آموخت.
پورناظري درسال ۱۳۵۱ به عنوان كارشناس موسيقي در وزارت فرهنگ و هنر وقت به گردآوري و بازسازي نغمههاي موسيقي كردي و سنتي پرداخت و سرپرستي اركستر كردي و سنتي را تا سال ۱۳۵۷ به عهده داشت.
كيخسرو پورناظري در سال ۱۳۵۹ گروه تنبور شمس را بنيان نهاد كه اين كار، راهي نوين را براي نگاه به گروه نوازي موسيقي تنبور پيش اهل موسيقي نهاد. از اين منظر كاري را كه كيخسرو پورناظري با ساز تنبور كرد ميتوان بعدها با تجربه گروه كامكارها در شهري كردن موسيقي كردي مقايسه كرد. شناخت پورناظري ازساز تنبور و آشنايي عميقاش با موسيقي نواحي منطقه كرمانشاه و علاوه بر آن استفاده ظريف و متناسب از ساز دف در ساختار گروه فضايي را فراهم آورد تا نگاه به گروه نوازي تنبور متفاوت شود و بعدها گروههاي ديگري هم به تاسي از كار وي در اين زمينه شكل گيرد.
حاصل اين گروه آلبوم«صداي سخن عشق» با صداي شهرام ناظري بود. بعدها پورناظري آثاري چون «حيراني» ، «مهتاب رو» را با ناظري كار كرد و البته در اين ميان برخي از آثار همانند تصنيف مردان خدا را هم با جلال الدين محمديان به صحنه برد.
پورناظري در سالهاي مياني دهه ۸۰ به اتقاق فرزندانش، تهمورث و سهراب تحولي جديتر در گروه شمس را آغاز كرد.
اكنون دو فرزند پورناظري خود به چهرههايي شناخته شده در موسيقي ايران تبديل شدهاند و علاوه بر زدن ساز در گروه در آهنگسازي و دانشهاي ديگر موسيقايي نيز دستي چيره دارند.
اين گروه آثاري چون «مستان سلامت ميكنند» با صداي بيژن كامكار و «پنهان چودل» با صداي حميدرضا نوربخش را هم انتشار عمومي داده است و اينك نيز تور كنسرت آيينه را با آهنگسازي كيخسرو و هممكاري در نواختن سياوش و تهمورث با همايون شجريان به اجرا گذارده اند كه شكوهي دوباره را براي موسيقي اصيل ايراني رقم زده است و نزديك به يك سال متقاضيان بيشماري را در سراسر جهان به تالارهاي موسيقي مي كشاند.
كيخسرو پورناظري موسيقيدان و آهنگساز كنسرت گروه موسيقي سياوش - گروه همايون شجريان- خود در اين باره مي گويد: همايون شجريان علاوه بر صفات نيك اخلاقي كه لازمه وجود هر هنرمندي است، وسعت صداي خوبي دارد براي همين تصميم گرفتم با توجه به صداي اين خواننده قطعاتي از موسيقي ايراني را براي صداي همايون بسازم.
امروز كيخسرو موسيقي ايران ۶۹ ساله شد و روز به روز افق نگاهش بيش از پيش پر از ملودي مي شود.
دغدغه امروزين او بيش از هميشه موسيقي اصيل ايران بوده و در اين باره گفته است: « متاسفانه در دهه اخير به بهانه اينكه موسيقي بايد نسل جوان را به خود جذب كند، نوعي آسانگيري مفرط را براي موسيقي به وجود آوردهاند؛ غافل از اينكه موسيقي بايد ذهن و شور جوان امروزي را بر ساخت آثار ارزنده براي نسل آينده تربيت كند. اما در حال حاضر به گونهاي است كه مردم هرچه ميشنوند، با آن آهنگ (چه خوب-چه بد) خاطرهسازي ميكنند و شنيدن دوباره آهنگ منجر به تداعي خاطرهها و زمزمه آن آهنگ ميشود. به همين صورت به جاي اينكه ذهن مردم با آثار خوب پر شود با آثاري پر ميشود كه نه ارزش محتوايي دارد، نه ارزش موسيقايي و اين روند تسلسل باطل به نسلهاي آينده انتقال پيدا ميكند كه نهايت آن منجر به وجود آوردن نسلي ميشود كه فكر ميكند تمام داشتههاي موسيقي سرزمينش همان است كه هر روز در كوچه و خيابان ميشنود.
فراهنگ (۵) ** ۱۴۱۸
