در حالي كه در چند روز گذشته خبرهايي از استقرار سامانه هاي دفاع موشكي پاتريوت و هواپيماهاي اف-۱۶ آمريكا در اردن و مرزهاي سوريه به گوش مي رسيد، روز دوشنبه ۲۷ خرداد ماه منابع خبري از حضور ناگهاني هزاران تفنگدار آمريكايي در يمن خبر دادند. به گزارش روزنامه روسيا اليوم، رسانه هاي يمني به نقل از منابع نظامي اعلام كردند حدود هزار و ۷۰۰ نظامي آمريكايي به طور ناگهاني و براي ماموريت نامشخص همراه با سلاح مدرن و ادوات نظامي پيشرفته، وارد پايگاه نظامي العند در جنوب يمن و سفارت آمريكا در صنعا شده اند.
همچنين روزنامه الشارع يمن نيز روز گذشته اعلام كرد هزار و ۵۰۰ تفنگدار آمريكايي به پايگاه العند در استان لحج و دويست نظامي ديگر وارد پايگاه الديلمي شده و سپس به سوي هتل شرايتون صنعا كه صدها تفنگدار آمريكايي از يك سال قبل در آنجا اقامت دارند، رفته اند. منابع يمني گفته اند تعداد نظاميان آمريكايي در صنعا به ۸۵۰ نفر و در پايگاه العند به ۵۸۰۰ نفر رسيده است.
اين اقدامات از سوي واشنگتن در حالي صورت مي گيرد كه روز شنبه ۲۵ خرداد ماه نيز چاك هيگل وزير دفاع آمريكا در اظهاراتي عنوان داشت كه واشنگتن با درخواست اردن براي حفظ جنگنده هاي اف- ۱۶ و موشك هاي پاتريوت در اين كشور عربي موافقت مي كند. به گزارش خبرگزاري رويترز و به نقل از مقامهاي پنتاگون اعلام شد كه چاك هيگل،وزير دفاع آمريكا با درخواست اردن براي ابقاي اين سامانههاي موشكي و هواپيماها در اين كشور موافقت كرده است. اردن از جمله كشورهايي است كه به كمك هاي سالانه نظامي و اقتصادي آمريكا وابسته است و در پنج سال گذشته ۲/۴ ميليارد دلار به عنوان كمك از اين كشور دريافت كرده است.
پيش از اين آمريكا با روش هاي متفاوت و در مناطق مختلف تلاش كرده بود با استقرار سامانه هاي موشكي پاتريوت، بازدارندگي راهبردي خود را در مقابل روسيه افزايش دهد. به نظر مي رسد اين بار نيز تلاش دارد به بهانه بحران سوريه - كه حتي خود آمريكايي ها به نوعي تشديد كننده آن محسوب مي شوند-، به عنوان يك فرصت راهبردي براي گسترش حضور نظامي خود در مناطق مختلف بهره ببرد.
از زمان آغاز بحران سوريه در اسفند ماه ۱۳۸۹، آمريكايي ها ابتدا سامانه هاي موشكي پاتريوت خود را در قالب سازمان ناتو در مرزهاي تركيه مستقر كرده و سپس در مراحل مختلف حضور نظامي خود را در كشورهاي عربي حاشيه خليج فارس همچون قطر و امارات متحده عربي افزايش داده اند كه فروش ۲۶ فروند هواپيما اف-۱۶ به امارات متحده عربي نمونه كوچكي از اين اقدامات محسوب مي شود.
بر اين مبنا، شايد به توان گفت بحران سوريه، عامل اصلي گسترش نظامي گري واشنگتن در منطقه محسوب نمي شود و آمريكا پيش از اين نيز با حضور نظامي و فروش تسليحات به كشورهاي مختلف منطقه فعال بوده است، اما بحران سوريه را شايد بتوان تسريع كننده و يا كاتاليزور اقدامات آمريكا جهت برهم زدن توازن راهبردي در منطقه مهم خاورميانه و خليج فارس در برابر مسكو دانست.
روسيه كه پيش از اين مخالفت خود را با استقرار موشك هاي پاتريوت در تركيه اعلام كرده بود، اين بار نيز با استقرار اين موشك ها در اردن مخالفت كرده است. در اين زمينه، الكساندر لوكاشويچ روز دوشنبه ۲۷ خرداد ماه سال جاري در گفت و گو با روزنامه روسيا اليوم گفت: ويژگي هاي اين سامانه كه قبلا نيز در تركيه مستقر شده است مطابق با ويژگي هاي سامانه اس-۳۰۰ است و ما بارها موضع خود را در اين باره اعلام كرده ايم.
اما بر اساس شواهد موجود مي توان دريافت كه اگرچه ادراك راهبردي آمريكا تمايل به بهره گيري از فضاي تنش آلود جهت گسترش بيش از پيش نظامي گري و افزايش قابليت هاي راهبردي در منطقه است، اما روس ها نيز در تلاشند تا با نقش آفريني در بحران سوريه، اين شكاف ما بين خود و آمريكا را پر كنند. در اين زمينه روز گذشته خبري در رسانه ها منتشر شد كه ولاديمير پوتين در ديدار با جيمز كامرون نخست وزير انگليس و در واكنش به تصميم ارسال تسليحات نظامي براي مخالفان سوري از سوي غرب، تاكيد كرده است در صورتي كه مسلح كردن مخالفان سوري عملي شود، روسيه علاوه بر موشك هاي اس-۳۰۰، سيستم موشكي اس-۴۰۰ كه توانمندي فوق العاده بالايي در هدف قرار دادن موشك هاي پاتريوت دارد، را در اختيار نظام سوريه قرار خواهد داد.
در نهايت، بسط قدرت نظامي آمريكا در منطقه همراه با تشديد بحران هاي منطقه اي نشان مي دهد واشنگتن به شدت به دنبال كاهش قدرت بازدارندگي روسيه در مناطق مختلف جهان است و روس ها نيز با درك متقابل، همواره به دنبال بازيابي قدرت و كاهش سطح آسيب پذيري خود در مقابل آمريكا هستند كه به نظر مي رسد ادامه چنين روندي به افزايش سطوح تقابل ميان اين دو كشور قدرتمند بيانجامد.
تحقيق**۲۰۴۰**۱۳۵۳**۱۶۷۳
