سينماي كودك ايران در اوايل دهه ۶۰ و ۷۰ شمسي به جايگاهي ويژه در دنيا دست يافت و به باور كارشناسان اين گونه سينمايي در معرفي سينماي ايران به جهانيان اثر بسزايي داشته و موفقيت جهاني فيلم «بچه هاي آسمان» و انتخاب آن به عنوان يكي از پنج فيلم برتر خارجي جايزه اسكار در سال ۱۹۹۸ ميلاي گواهي بر اين ادعا است.
در اين ميان نمي توان از نقش اثرگذار جشنواره فيلم كودك به راحتي گذشت زيرا اين رويداد سينمايي كه اكنون ۲۶ امين دوره را پيش رو دارد، انگيزه اي براي ساخت آثار سينمايي شاخص در عرصه كودك و نوجوان شده و فيلمسازان از بدو آغاز به كار اين جشنواره، آثار شاخصي را به سينماي كودك ونوجوان ارائه كرده و مي توان گفت اين آثار عمدتا از فيلم هاي پرفروش سينما بوده اند.
برخي صاحبنظران برگزاري ۱۵ دوره جشنواره فيلم كودك در اصفهان و ثبات جايگاه اين رويداد سينمايي و در عين حال برنامه ريزي صحيح براي برپايي آن را، علت اصلي شكوفايي سينماي كودك ونوجوان ايران دانسته و بر اين باورند پس از تغيير مكان اين جشنواره و تبديل شدن آن به «طفلي سر راهي»، رو به افول گذاشته است.
تغيير مكان جشنواره كودك از اصفهان به تهران و سپس همدان، كرمان و رجعت مجدد آن به همدان و بعد اصفهان(!) از دلايل ناكامي اين جشنواره در دستيابي به نقطه مطلوب و ايده آل محسوب مي شود.
اكنون بيست وششمين جشنواره بين المللي فيلم كودك بار ديگر بر سر دو راهي ميزباني اصفهان و همدان قرار گرفته و مجددا اما و اگرهايي مبني بر برگزاري اين جشنواره در اصفهان و يا بازگشتش به همدان مطرح شده است.
مدير روابط عمومي بيست وششمين جشنواره فيلم كودك به تازگي اعلام كرده كه به علت انجام نشدن تعهدات شهرداري اصفهان، احتمال بازگشت اين رويداد به همدان وجود دارد و وي به جايگزيني همدان بجاي اصفهان اشاره كرده است.
بنظر مي رسد سرگرداني جشنواره فيلم كودك به قصه اي ناتمام و دنباله دار بدل شده و مشخص نيست اين بچه سر راهي در نهايت در آغوش كدام شهر و بواسطه همراهي كدام شهرداري يا هر نهاد ديگري آرام خواهد گرفت.
نكته اساسي ديگر آنكه، امروز جشنواره فيلم كودك از نعمت داشتن يك دبيرخانه دائمي رنج مي برد و نيز گمان مي رود دست اندركاران اين رويداد فراموش كرده اند كه اين جشنواره پس از بيست وپنج دوره نيازمند يك دبيرخانه حقيقي و محلي ثابت براي برگزاري است.
به باور برخي صاحبنظران، در سال هاي اخير و به رقم بودجه هاي كلان اختصاص داده شده به جشنواره فيلم كودك، هيچ تدبيري براي ايجاد بسترهاي مناسب همچون سالن سينمايي متناسب با برگزاري جشنواره فيلم كودك انديشيده نشده و همچنان اين جشنواره در «لابيرنت» حمايت و يا عدم حمايت شهرداري و ديگر نهادهاي مختلف به سر مي برد.
پرسش اصلي آنكه چرا تاكنون براي جشنواره فيلم كودك در شهر ميزبان اين رويداد هيچ مجتمع سينمايي ساخته نشده و يا يك كاخ كوچك جشنواره اي براي آن در نظر گرفته نشده است؟
و سووال ديگر آنكه چرا همواره جشنواره فيلم كودك بايد زير لواي حمايت شهرداري ها برگزار شود؟
تغييرات مستمر صورت گرفته در جشنواره فيلم كودك در سال هاي اخير، از جايگاه اين رويداد كاسته و به شدت به آن لطمه زده است، تا جاييكه ديگر براي فيلمسازان از اهميت هميشگي برخوردار نبوده و بسياري از فيلمسازان مطرح فعال در عرصه سينماي كودك، را از توليد فيلم در اين بخش دور ساخته است.
توليد فيلم هاي سفارشي كه عموما در آرشيو بنياد سينمايي فارابي خاك مي خورند نيز دردي را از سينماي كودك دوا نكرده و كارشناسان بر اين اعتقادند كه مي توان با اختصاص بودجه توليد سه يا چهار اثر سينمايي كودك سفارشي، اقدام به ايجاد بسترهاي مناسب براي ايجاد دبيرخانه دائمي جشنواره فيلم كودك و كاخي كوچك براي اين رويداد سينمايي كرد.
به هر حال برنامه ريزي صحيح و بلندمدت و نيز ممانعت از تغييرات مستمر، مسير بازگشت سينماي كودك و جشنواره بين المللي كودك را به روزهاي اوج هموار و فعالان اين گونه سينمايي را اميدوار مي سازد.
فراهنگ(۵) ** ۱۹۸۳ ** ۱۰۷۱